Een vraag die ik vaak krijg is: welke messen heb je eigenlijk écht nodig in de keuken? En hoe zorg je ervoor dat je messen goed schoon blijven en lang scherp? In dit artikel geef ik je antwoord op deze vragen. Ik neem je mee in de bouw van een mes, leg uit waar je op moet letten bij het kiezen van messen en deel praktische tips voor het onderhoud. Want in de keuken geldt niet voor niets: goed gereedschap is het halve werk, en dat begint bij de juiste messen.
Daarnaast wil ik je graag meegeven dat je niet bang hoeft te zijn voor (grote) messen. Natuurlijk is voorzichtigheid belangrijk, want een mes kan gevaarlijk zijn. Maar de meeste ongelukjes gebeuren doordat mensen het verkeerde mes gebruiken of niet de juiste snijtechniek toepassen. Met de juiste kennis en een goede handhouding wordt snijden juist veiliger en prettiger. Onderaan dit artikel vertel ik je daarom precies hoe je veilig en met vertrouwen kunt snijden, zodat jij zorgeloos kunt koken.
Hoe zit een mes in elkaar?
Een mes bestaat uit veel onderdelen maar ik ga ze voor dit blog niet allemaal benoemen. De twee belangrijkste delen zijn:
- Het lemet is het metalen gedeelte wat snijd. Deze bestaat uit de snede wat het scherpe gedeelte is en de rug wat de botte bovenkant is. Vaak staat er ook een markering op die verteld wie de fabrikant is van het mes. Het lemet bepaald vaak het type mes wat je voor je hebt liggen.
- Het heft of handvat is het gedeelte waar je het mes vasthoud. Deze kan van kunststof zijn maar ook van hout of metaal. Sommigen hebben klinknagels en anderen bestaan uit één geheel. Het is ontzettend belangrijk om je mes soepel en makkelijk te gebruiken. Hij moet goed in je hand liggen en in balans zijn. Bij een goede kookwinkel of speciaalzaak kun je altijd het mes in je hand vasthouden en zullen ze samen met je kijken of hij goed in je hand ligt.
Welke messen heb je nodig in de keuken?
In de basis heb je 4 messen echt nodig in de keuken. Later kun je natuurlijk altijd uitbreiden als je meer ervaring hebt of je gaat verdiepen in specifieke snijtechnieken zoals fileren.
Het koksmes
Het koksmes is bij uitstek het mes voor het grote snijwerk. Bijvoorbeeld voor het snijden van een hele kip in delen of het fijn snijden van een witte kool. Ook voor het fijn hakken van kruiden is dit een ideaal mes. Van de vier is dit denk ik het meest gebruikte mes.
Het broodmes
Eigenlijk spreekt dit mes al voor zich. Een mes om brood te snijden. Door de kartels houd het mes goed grip op het brood. Een koksmes drukt namelijk al snel het brood plat waarbij een broodmes er juist voor zorgt dat het brood mooi luchtig gesneden word en zijn structuur behoud. Daarnaast is een broodmes ook ideaal voor b.v. tomaten.
Het office-mes
Het office-mes is een soort mini koksmes en is een multifunctioneel mes. Het vooral gebruikt voor het kleinere snijwerk zoals bij groente, fruit en aardappelen. Denk aan het snijden van aardappelen in blokjes.
Het schilmes
Zoals het woord al zegt is dit een mesje speciaal voor het schillen van aardappelen en groente. Voor hen die de voorkeur geven aan een schilmes i.p.v. een dunschiller. Het schilmes verschilt van een office-mes door een platter snijvlak waardoor hij beter geschikt is voor schillen, ook is het lemet vaak wat kleiner dan dat van een office-mes.
Veilig snijden
Een mes blijft een scherp gevaarte waarmee je jezelf lelijk kunt verwonden. De meeste ongelukken gebeuren doordat men zich in de vingers snijd van de hand die het product vasthoud. Dit komt omdat men vaak gestrekte vingers gebruikt tijdens het vasthouden waardoor het mes makkelijk in de vingers kan snijden.
Daarom is het belangrijk om je hand, die het product vasthoud, altijd in de vom van een poezenklauw te houden. Je laat het lemet dan langs je knokkels glijden. Dit zorgt ervoor dat je minder snel in je vingertoppen kunt snijden en de knokkels helpen je ook een constante dikte te snijden.
Hoe kan je het beste je messen schoonmaken en onderhouden.
Het schoonmaken van je messen doe je het beste gewoon in een sopje met afwasmiddel maar nooit in de afwasmachine. Doordat de messen in aanraking komen met ander servies, de rekken van de afwasmachine en de agressieve reinigingsmiddelen zal je mes sneller stomp worden. Daarnaast kunnen sommige messen door bijvoorbeeld het gebruik voor koolstaal gaan afgeven of het kunststof van het heft word vaal en lelijk. Ben je bang voor bacteriën zoals salmonella dan kun je altijd nog je mes afspoelen met kokend water.
Als je een mes hebt dan zal deze geleidelijk aan stomper worden. Als je in een goed koksmes investeert is het daarom bijna noodzakelijk om een aanzetstaal erbij aan te schaffen. Deze gebruik je om je messen scherp te houden. Dit noemen we het aanzetten van je mes en zorgt ervoor dat je lang plezier hebt van een scherp mes. Dit is wat anders dan slijpen. Als je mes bot is laat je hem slijpen, maar laat dit altijd doen door een gespecialiseerd bedrijf. Voor het aanzetten van je mes kun je instructies vragen bij aanschaf van je mes en aanzetstaal maar er zijn ook filmpjes te vinden hierover via de bekende videokanalen.
Heb je nog vragen over messen? Reageer dan gerust via de reacties!
Meer kook- en keukentips nodig? Kijk dan ook eens op onze inspiratie pagina!
Leren hoe je pompoen snijdt en roostert? Kijk dan bij deze stap voor stap uitleg voor pompoen snijden.
